W dniach 24-28 września odbył się zorganizowany przez Stowarzyszenie Rolników ,,Ostoja” z Nagórzan, gmina Bukowsko, wyjazd szkoleniowy do Austrii, pięknej doliny Zillertal położonej w Tyrolu w Alpach Centralnych.

Tyrol rozwija się głównie  dzięki turystyce, sportom narciarskim i produkcji wysokoprocentowych destylatów. Domowe gorzelnie, których jest około 4000 zajmują się głównie przetwórstwem owoców.
Gospodarstwa rolne są nieduże, zajmują się głównie chowem bydła mlecznego i mięsnego, średnie gospodarstwo w górach utrzymuje 13 szt. krów, na terenach nizinnych 18-20 szt. Z racji warunków przyrodniczych ponad 80% pogłowia to rodzime bydło rasy simentalskiej, ponadto hodowane jest bydło rasy holsztyńsko-fryzyjskiej i szwajcarskie brązowe. Podstawę żywienia bydła stanowi zielonka z TUZ, sianokiszonka z traw, siano a w niektórych gospodarstwach niewielki dodatek kiszonki z kukurydzy. Na wysokogórskich halach wypasa się 80% młodzieży i 50% krów które tam są dojone.  Ponad 60% właścicieli gospodarstw pracuje poza gospodarstwem głównie w turystyce.
Celem wyjazdu było zapoznanie się z produkcją serów dojrzewających wytwarzanych w małych gospodarstwach, poznanie funkcjonowania gospodarstw położonych w warunkach alpejskich oraz przybliżenie działalności Centrum Hodowli i Unasieniania Bydła. Uczestnikami wyjazdu byli rolnicy zainteresowani produkcją serów, członkowie i sympatycy Stowarzyszenia ,,Ostoja”, przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, Stacji Hodowli i Unasieniania Zwierząt w Bydgoszczy, Instytutu Zootechniki, PWSZ z Krosna i Sanoka, Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, Podkarpackiej Izby Rolniczej i Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. 
Zapoznaliśmy się z funkcjonowaniem Centrum Marketingowym Hodowli i Unasieniania Bydła w Tyrolu będącego własnością hodowców zorganizowanych w swoim związku. Stacja zajmuje się hodowlą i inseminacją 15 ras bydła, ale głównie rasą simentalską w kierunku mlecznym i mięsnym.  W Austrii hodowla i inseminacja bydła skupione są w jednym podmiocie.  Centrum Marketingowe organizuje co dwa tygodnie aukcje bydła, gdyż w Austrii bydło sprzedawane jest w systemie aukcyjnym. Hodowcy przywożą swoje zwierzęta, określając ceny minimalne, natomiast Centrum przygotowuje ofertę pod konkretnego nabywcę. Ponieważ Centrum Marketingowe jest własnością rolników, nie jest nastawione na maksymalizację zysku, ale na zaspokojenie potrzeb swoich członków.
Centrum Marketingowe Hodowli i Unasieniania Bydła w Tyrolu
Zwiedziliśmy również funkcjonujące przy Centrum Marketingowym Hodowli i Unasieniania Bydła w Tyrolu gospodarstwo szkolne, w którym młodzież uczy się praktycznej nauki zawodu. W gospodarstwie tym utrzymywanych jest 100 szt. bydła rasy simentalskiej, HF i szwajcarskiej brązowej o średniej wydajności 8000 kg mleka rocznie. W gospodarstwie tym w celach dydaktycznych pokazane są różne systemy utrzymania bydła, jak można modernizować stare budynki inwentarskie oraz starszy i nowoczesny park maszynowy. 
Federalny Instytut Mleczarstwa dla Rejonów Alpejskich
Zwiedziliśmy Federalny Instytut Mleczarstwa dla Rejonów Alpejskich, który w swoim laboratorium prowadzi między innymi badania próbek mleka i produktów mleczarskich, prowadzi skup mleka krowiego, owczego, koziego z którego produkuje sery dojrzewające oraz prowadzi produkcję kultur bakteryjnych do wytwarzania różnych gatunków serów. Kultury te sprzedawane są rolnikom producentom serów dojrzewających.
Wizyta w gospodarstwie w Kirchbergu
W czasie wyjazdu szkoleniowego mieliśmy okazję odwiedzić gospodarstwo alpejskie w Kirchbergu zajmujące się chowem bydła i produkcją serów dojrzewających. Gospodarstwo położone w otoczeniu gór na wysokości 1650 m n.p.m. utrzymuje na całodobowym, wypasie 100 szt. bydła simentalskiego, w tym 50 szt. krów. W sezonie pastwiskowym trwającym od maja do października z mleka krów wypasanych na halach produkuje się na miejscu sery podpuszczkowe, sery dojrzewające oraz masło serwatkowe. Produkty mleczarskie są doskonałej jakości i chętnie znajdują nabywców, 60% sprzedawanych jest w sklepiku na miejscu przez odwiedzających gospodarstwo turystów, 20% produkcji trafia do gastronomii a 20% do lokalnych sklepików. Gospodarstwo, przerabiając około 100 000 litrów mleka w sezonie, utrzymuje również tuczniki celem zagospodarowania serwatki. Tuczniki ubijane są usługowo w rzeźni, a wyroby sprzedawane są w funkcjonującym przy przetwórni serów sklepiku. Po zakończeniu sezonu pastwiskowego krowy spędzane są do obory położonej na nizinach, a  mleko dostarczane jest do spółdzielczej mleczarni.
Na farmie bydła simentalskiego
Odwiedziliśmy również intensywnie prowadzoną farmę bydła simentalskiego ,,Burnhof”, na której pracują roboty do zadawania pasz, usuwania obornika i roboty udojowe. Farma posiada 100 ha użytków zielonych i 200 ha hal położonych na wysokości 1200-1700 m n.p.m. Utrzymuje 105 szt. krów mlecznych o średniej wydajności 7000 kg mleka rocznie i 110 szt. młodzieży. Mleko sprzedawane jest do spółdzielczej mleczarni, a młode bydło opasowe ubijane jest usługowo w rzeźni, natomiast mięso sprzedawane jest w gospodarstwie.
Poza programem zobaczyliśmy również spędzanie bydła z wypasu z  wysokogórskich hal na tereny nizinne. Jest to wielkie święto lokalnej społeczności. Bydło udekorowane pięknymi wieńcami, często na czole z wizerunkiem  krzyża lub symbolem religijnym prowadzone przez wystrojonych pasterzy wraca do swoich gospodarstw.
Warto było jeszcze zobaczyć
W programie naszego wyjazdu mogliśmy podziwiać także olimpijską skocznię narciarską Bergisel w Insbrucku, gdzie odbywają się zawody w ramach Turnieju Czterech Skoczni.
Odwiedziliśmy również miasteczko Mayerhofen, z którego wyjeżdżając  kolejką wysokogórską w Alpy mogliśmy podziwiać piękno tych gór.

 P1440645_thumb.jpgP1440634_thumb.jpg

 

P1440649_thumb.jpg P1440661_thumb.jpg

P1440663_thumb.jpg P1440677_thumb.jpg

P1440706_thumb.jpg P1440709_thumb.jpg

P1440751_thumb.jpg P1440759_thumb.jpg

P1440767_thumb.jpg  P1440776_thumb.jpg

P1440781_thumb.jpg P1440789_thumb.jpg

P1440859_thumb.jpg P1440876_thumb.jpg

P1440698_thumb.jpg P1440739_thumb.jpg

Spostrzeżenia i wnioski
1.    Należy podkreślić piękny krajobraz okolicy Tyrolu, w pełni zagospodarowane, wzorowo utrzymane trwałe użytki zielone, które stanowią główne źródło pasz dla bydła.
2.    Wszędzie widać pasące się liczące 10-30 szt. stada bydła głównie simentalskiego.
3.    Rolnicy gospodarują w trudnych warunkach górskich, bydło wypasane jest również na wysokogórskich halach.
4.    W społeczeństwie istnieje pełne zrozumienie potrzeb i specyfiki rolnictwa i hodowli, obory zlokalizowane są często w miejscowościach o zwartej zabudowie i nikomu to nie przeszkadza.
5.    Prowadzona polityka rolna państwa, które również jest członkiem wspólnoty europejskiej sprzyja prowadzeniu sprzedaży bezpośredniej produktów wytwarzanych w gospodarstwach rolnych.
6.    Nasuwała się refleksja czy nasze Bieszczady, które mają łatwiejsze warunki gospodarowania nie mogłyby być podobnie wykorzystane.
Pragnę wyrazić słowa uznania i podziękowania dla organizatorów ze Stowarzyszenia  Rolników ,,Ostoja” z Nagórzan za świetną organizację wyjazdu szkoleniowego i ciekawy program merytoryczny.

Stanisław Kawa
Dział Systemów Produkcji Zwierzęcej

P1440699_thumb.jpg P1440796_thumb.jpg