Po zimie zmęczeni chłodem i szarością, spragnieni kolorów szukamy wcześnie kwitnących roślin. Pogoda jest już dość stabilna, więc możemy decydować się na wysadzanie roślin do gruntu oraz obsadzenie doniczek, skrzynek na balkonach i tarasach. Od wielu lat hitem w tym okresie są niezwykle urokliwe bratki.

Bratki ogrodowe, fiołki ogrodowe (Viola ×wittrockiana) to dwuletnie rośliny, z rodziny fiołkowatych. Dorastają do wysokości 25cm. Zazwyczaj mają zwarty pokrój, choć w okresie kwitnienia nieco się rozrastają. Łodygi mają gładkie, czterokanciaste, rozgałęzione, u dołu częściowo pokładające się, górą wzniesione. Dolne liście są jajowato sercowate, a górne podłużnie lancetowate. Kwiaty są duże, 5-płatkowe, zwykle osiągają średnicę 6-7cm (u niektórych odmian nawet do 12cm). Osadzone są pojedynczo, na dość długich szypułkach wyrastających z kątów liści. Występują we wszystkich niemal kolorach. Istnieją odmiany jednobarwne oraz wielobarwne o mniejszych lub większych plamkach, oczkach lub obwódkach. Mnogość kombinacji kolorystycznych jest ogromna. Spotykane są nawet kwiaty bardzo ciemne, prawie czarne. Ciekawą ozdobą są czarne żyłki na płatkach. U niektórych odmian płatki są cieniowane, a u innych mają fryzowane brzegi. Bratki kwitną jesienią w roku wysiewu, a główna pora kwitnienia przypada na wiosnę roku następnego. Przekwitłe kwiaty na bieżąco należy usuwać. Pobudzamy w ten sposób rośliny do produkcji nowych pączków kwiatowych, a tym samym zapewniamy bratkom długie kwitnienie. Dzięki różnym porom kwitnienia, bratki mogą zdobić nasze ogrody całe lato. Hodowcy wciąż je udoskonalają, by kwiaty były piękne, o niespotykanej barwie, a rośliny obficiej i dłużej kwitły.

Bratki klasyfikowane są do rożnych grup i serii odmian. Możemy je podzielić na odmiany wczesne, średnio wczesne i późno kwitnące.

Wcześnie kwitnące grupy bratków, np:

- Grupa Hiemalis – odmiany z tej grupy mają małe kwiaty, kwitną obficie. Są odporne na niskie temperatury. Należą tu między innymi następujące odmiany: ‘Królowa Niebios’- kwiaty jasnoniebieskie, bez oczka; ‘Cytrynek’ - kwiaty o cytrynowym kolorze, czysto żółte, bez oczka, płatki pofałdowane; ‘Śnieżka’ - piękne śnieżnobiałe kwiaty;
- Grupa Pirnańskie – bratki z charakterystycznym oczkiem zdobiącym kwiaty;

- Grupa Vorbote – należące do tej grupy odmiany mają duże kwiaty, w zarysie okrągłe o czystych, mocnych kolorach (ciemnoniebieskim, złotożółtym oraz białym);

- Grupa Holenderskie Wielokwiatowe – kwiaty duże o intensywnych kolorach.

Bratki średniowczesne i późne, np:

- Grupa Roogli – odmiany o bardzo dużych kwiatach, intensywnie wybarwionych. U wielu odmian można spotkać kontrastowo zabarwione oczko na dolnym płatku;

- Grupa Szwajcarskie – odmiany o dużych kwiatach (około 12-13cm średnicy), charakteryzujące się silnym wzrostem oraz obfitym kwitnieniem. Przykładowe odmiany należące do tej grupy: ‘Orange Sonne’ – kwiaty pomarańczowe; ‘Coronation Gold’ – złotożółte kwiaty;

- Grupa Engelmana - odmiany hodowli angielskiej, o kwiatach bardzo dużych, w wielu barwach, z wyjątkiem białej;

- Grupa Orchideiflora – kwiaty bardzo duże, w pastelowych kolorach (niebieskie, czerwone oraz białe). Brzegi płatków są dekoracyjnie fryzowane, a dolny płatek jest zgięty ku dołowi;

- Grupa Trimardeau – obficie kwitnące odmiany o dużych kwiatach, z oczkiem na dolnych płatkach.

Poza tym jest wiele odmian oraz mieszanek nie należących do wymienionych grup.

Uprawa:

Bratki to rośliny bardzo łatwe w uprawie, wytrzymałe i niezbyt wymagające. Najlepiej rosną na stanowisku słonecznym lub półcienistym. W miejscach, gdzie przez cały dzień operuje mocne słońce ich kondycja będzie zdecydowanie gorsza (płatki mocno wybarwionych odmian mogą płowieć). Bratki nie lubią wysokiej temperatury i upałów. Dłuższe kwitnienie zagwarantuje stanowisko lekko półcieniste. Rośliny wysadzone w cieniu stają się wybujałe i słabo kwitną.

Bratki wymagają gleby żyznej, próchnicznej, o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym.

Rozmnażanie:

Bratki rozmnaża się przez wysiew nasion do inspektu lub na rozsadnik, od połowy czerwca do lipca. Nasiona należy delikatnie przykryć ziemią, podlać i zacieniować. Nasiona kiełkują po około 2 tygodniach, w temperaturze 15-18°C. Sadzonki nawozimy raz w tygodniu oraz regularnie podlewamy, aby gleba była cały czas wilgotna. Gdy młode siewki mają 2-4 liście powinno się je przepikować, zachowując rozstawę 4×5cm. We wrześniu rozsadę trzeba przesadzić, zachowując rozstawę co15-20cm. Większość bratków jest mrozoodporna jednak konieczną czynnością jest zabezpieczenie zimujących w gruncie roślin, przykrywając je gałązkami drzew iglastych, słomą lub liśćmi. Podczas bezśnieżnej zimy trzeba je podlewać, gdy nie ma mrozu. W pierwszym roku bratki tworzą tylko liście, czasem zakwitają (tylko niektóre odmiany). Z reguły nie wydają jeszcze wielu kwiatów, ale już ucieszą nasze oko. Masowe kwitnienie następuje wiosną, w drugim roku. Rosnące w ogrodzie bratki często rozsiewają się same. Rośliny te dobrze znoszą przesadzanie, nawet podczas kwitnienia.

Zastosowanie:

Bratki to jedne z najpopularniejszych wiosennych kwiatów zdobiących nasze ogrody i balkony. Swoją ogromną popularność zawdzięczają bogactwu barw kwiatów, wzorów na płatkach, które dodatkowo cechuje aksamitny połysk i delikatny zapach. Doskonale sprawdzą się sadzone na rabatach, tworzą ładne ich obwódki. Niezwykle efektownie wygląda połączenie różnych kolorów na jednej grządce kwiatowej (wielobarwne wzory geometryczne). Uprawiane są jako rośliny doniczkowe, dekorując balkony, tarasy oraz mieszkania. Pięknie wyglądają w zestawieniu z innymi, kwitnącymi w tym czasie roślinami. Pomiędzy bratki możemy sadzić pędzone cebule hiacyntów lub miniaturowych żonkili, stokrotki oraz pierwiosnki. Odmiany o zwisających pędach idealnie prezentują się w wiszących pojemnikach. Nadają się również na kwiat cięty, do małych wiosennych bukiecików. Miniaturowe odmiany (np. z serii Endurio) można posadzić w ogródkach skalnych, nawet w szczelinach między kamieniami. Płatki tych bratków mają ładne, intensywne kolory, rośliny kwitną obficie. Kwiaty są odporne na upały i przymrozki. Dodatkowymi zaletami są: atrakcyjny pokrój oraz bardzo wczesne kwitnienie.

 

Opracowała:

Katarzyna Worosz