Tillandsie (oplątwy) to jedne z najpiękniejszych i najoryginalniejszych roślin. Wystarczy konar drzewa, kawałek kory, jakiś ciekawy kamień i już możemy uprawiać te rośliny. Ta nietypowa kompozycja zwróci uwagę wszystkich miłośników roślin.

Naturalnym obszarem występowania oplątw są tereny Ameryki Środkowej, Ameryki Południowej, Meksyku oraz niektórych południowych stanów USA. Rosną w bardzo zróżnicowanych środowiskach, od Florydy po Chile, od pustyni w Teksasie po Wyspy Karaibskie i amazońskie lasy. Te niekonwencjonalne w uprawie rośliny, należące do rodziny Bromeliowatych (Bromeliaceae) są epifitami. Naturalnie porastają żyjące drzewa, martwe konary oraz skały i kamienie. Mogą też rosnąć bezpośrednio w podłożu. Nie pasożytują na roślinach żyjących, nie wchodzą też z nimi w symbiozę. Dzięki małym korzonkom czepnym przytwierdzają się do ich powierzchni, używając ich jako podporę.

Tillandsie zwykle osiągają niewielkie rozmiary (10-20cm), jednak występują gatunki, których liście uzyskują do 100cm długości (np. Tillandsia juncea, T.fasciculata). Posiadają charakterystyczne rozety lancetowatych lub równowąskich liści, pokroju kulistego bądź kolumnowego. Mają niezwykle atrakcyjne, egzotyczne, zazwyczaj drobne kwiaty. Są one obupłciowe, zebrane w kłosy, grona lub kwiatostany złożone. Najbardziej zachwycające są liście kwiatostanowe. Rośliny kwitną pod koniec lata lub jesienią. Kwiaty, w zależności od odmiany, mogą być w kolorze fioletu, czerwieni, niebieskawego fioletu oraz wielu odcieniach różu. Po kwitnieniu rośliny mateczne zamierają, tworząc wcześniej młode rośliny. Powstaje efektowna kompozycja z narastających na sobie roślin. Owocami są torebki lub mięsiste jagody. Dzięki barwie i ulistnieniu roślin możemy dowiedzieć się skąd pochodzą, jakie jest ich naturalne środowisko. Z terenów pustynnych lub półpustynnych wywodzą się gatunki o grubych liściach pokryte drobnymi szarymi włoskami, a te o mocno zielonych naturalnie rosną w wiecznie zielonych lasach zwrotnikowych.

UPRAWA:

Kluczem do powodzenia w uprawie tych niezwykłych roślin jest odpowiednia równowaga miedzy trzema elementami, takimi jak światło, woda i powietrze. Oplątwy gustują w świeżym powietrzu, dobrym świetle oraz wilgotności. Wbrew pozorom hodowla oplątw nie jest trudna. Coraz częściej uprawiane są w naszych domach. Odmiany dostępne na naszym rynku kwiaciarskim z łatwością adaptują się w nowych warunkach wzrostu, innych niż naturalne. Najważniejszy jest pierwszy miesiąc, te pierwsze tygodnie zdecydują czy tillandsie zaakceptują stworzone przez nas środowisko. Pokaże to prawidłowy rozwój rośliny.

Światło:

Rośliny preferują miejsca jasne (im jaśniej tym lepiej), o dużej ilości światła rozproszonego. Należy unikać miejsc bezpośrednio nasłonecznionych. W pełnym słońcu może dojść do poparzenia liści lub innych fragmentów roślin (odmiany o srebrzystych liściach zdecydowanie lepiej zniosą silna operację słoneczną). W miesiącach słonecznych warto zdecydować się na przeniesienie roślin na balkon czy do ogrodu, i tam poszukać im odpowiedniego stanowiska. Nie należy tego robić przed 15 maja, gdyż mogą pojawić się jeszcze nocne przymrozki (występują gatunki znoszące temperaturę do -10°C, ale generalnie minusowa temperatura im szkodzi). W ogrodzie praktycznie nie wymagają żadnej pielęgnacji, poranna rosa zapewni im odpowiednią wilgoć. Zwłaszcza w zimie, przy braku naturalnego światła można doświetlać je świetlówkami (maksymalnie 12 godzin w ciągu doby).

Woda:

Zazwyczaj w warunkach domowych wilgotność jest zbyt mała, toteż niezwykle ważne jest podlewanie roślin. Dostarczanie wody oplątwie polega na jej częstym zraszaniu, w zależności od warunków panujących w pomieszczeniu (temperatury, światła, cyrkulacji powietrza). Zwykle wykonujemy to 2-3 razy w tygodniu, jeżeli jest ciepło i sucho to częściej, jeśli zaś chłodno i wilgotno – rzadziej. Dzięki charakterystycznym, znajdującym się na liściach, włoskom (tarczowate lub łuskowate) roślina przyjmuje wilgoć i przekazuje ją w głąb liści. Niekorzystne jest gromadzenie się wody w rozetach liściowych. Po 3-4 godzinach od zroszenia oplątwa powinna wchłonąć wodę, jeżeli nie, nadmiar należy zlać. Zdecydowanie najlepiej używać deszczówki lub przynajmniej odstanej, miękkiej wody. Oznaką przesuszenia jest wyginanie i zasychanie liści. Zaleca się wtedy kilkugodzinną kąpiel w letniej wodzie, po tym zabiegu konieczne jest odprowadzenie zalegającej wody.

Powietrze:

Oplątwy preferują powietrze świeże. Dobrze rosną w miejscach z dobrą cyrkulacja powietrza. W związku z tym, że w naturalnych warunkach żyją w bardzo zróżnicowanych środowiskach, dobrze czują się w temperaturze od 13 do 25°C, w zależności od gatunku.

Nawożenie:

Tillandsie nawozimy co 3-4 tygodnie, np. dolistnym nawozem do storczyków (połowa normalnej dawki).

Rozmnażanie:

Od rośliny matecznej należy pobrać odrosty. Przytwierdzamy je do wybranego podłoża i zraszamy wodą. Po niedługim czasie pojawiają się młode korzenie. Uprawiając rośliny w doniczce, odrosty należy posadzić płytko.

Ochrona:

Ważna jest systematyczna lustracja rośliny. W suchych pomieszczeniach mogą być atakowane przez mszyce oraz przędziorki. Do ochrony przed szkodnikami zaleca się użyć roztworu z szarego mydła lub preparatu do roślin pokojowych.

Zastosowanie:

Ustawione na okiennych parapetach niezwykle egzotycznie dekorują nasze domy. Rosną niemal w każdym podłożu gwarantującym im stabilność. Decydując się na uprawę w doniczce, należy wypełnić ją kamyczkami, korą lub mchem. Niezwykle efektownie wyglądają na korze oraz kamieniach, przytwierdzone do naturalnych wgłębień i chropowatości. Tillandsie można przymocować pod różnymi kątami, nawet do góry nogami, za pomocą drucika, żyłki lub gorącego silikonu (nakładamy krople na zdrewniałą podstawę). Z czasem rośliny wytworzą korzonki czepne i same się przyczepią do podłoża. Mogą być uprawiane w terrariach oraz szklanych mini-ogrodach. Dzięki wysokiej temperaturze i wilgotności bardzo dobrze się tam czują. Konieczne jest tylko zapewnienie minimalnej cyrkulacji powietrza. W miesiącach cieplejszych te egzotyczne rośliny mogą zdobić ogrody.

Polecane gatunki:

Ze względu na mnogość gatunków (istnieje ich ponad 500) świat oplątw jest bardzo zróżnicowany. Do najpopularniejszych gatunków należą m.in.:

- Tillandsia cyanea – płaski kwiatostan w kształcie diamentu, zbudowany z dachówkowato ułożonych liści przykwiatowych, między którymi wyrastają fioletowo-niebieskie kwiaty. Szarozielone liście tworzą luźne, o trawiastej strukturze rozety;

- Tillandsia ionantha – łatwa w uprawie. Liście tworzą niewielkie rozety. Piękne, purpurowe kwiatostany w kształcie kłosa

- Tillandsia usneoides – oplątwa brodaczkowata, zwana „brodą starego mężczyzny”. Liście to długie, zwisające, szarobiałe sznury. Kwiaty są drobne, niepozorne i ukryte między liśćmi.

- Tillandsia lindeni – pokrój rozetowy, liście do 40cm długości, kwiatostan obsypany błękitnymi kwiatuszkami;

- Tillandsia bulbosa –łatwa w uprawie, o interesującej formie, z wiśniowymi przebarwieniami.

 

Opracowała:

Katarzyna Worosz