Gleba jest bardzo zróżnicowanym układem, który podlega stałym i skomplikowanym zmianom. Od jej jakości zależy wysokość i jakość plonów. W rolnictwie ekologicznym podstawowym, długofalowym celem jest stałe podwyższanie żyzności gleby i jej aktywności biologicznej, poprzez dostarczenie materii organicznej, która następnie podlega przekształceniu w związki próchniczne dzięki mikroorganizmom.

b_460_255_16777215_00_images_gleb1.jpg

Wiosna to odpowiedni okres na poprawienie zdrowotność gleby. Ogólny stan i typ gleby ma ogromny wpływ na sukces uprawy. Jedne gatunki wymagają gleby piaszczystej, inne żyznej
i gliniastej.

NAWOZY NATURALNE

Doskonałym źródłem substancji organicznej są nawozy naturalne: obornik czy gnojówka. Świeży obornik można stosować tylko jesienią, ponieważ wysokie stężenie związków mineralnych może uszkodzić korzenie. Glebę możemy także wzbogacić torfem. Poprawia jej strukturę, ale ponieważ ma mało składników mineralnych, nie dostarcza roślinom substancji odżywczych. Obornik daje wspaniałe efekty (pulchność, zasobność gleby). Najlepszy jest obornik koński, następnie owczy, króliczy i bydlęcy. Należy złożyć go na pryzmie o pojemności co najmniej na cztero miesięczną produkcje tego nawozu. Aby nie rozsiewał przykrych zapachów można przykryć go folią. UWAGA!!! Obornik koński przyciąga turkucia podjadka.

Należy pamiętać, że w certyfikowanych gospodarstwach ekologicznych w przypadku korzystania
z dodatkowych nawozów i środków poprawiających właściwości gleby, trzeba sprawdzić czy ich stosowanie dopuszczają odpowiednie przepisy. Aktualny wykaz takich środków znajduje się na stronie internetowej www.iung.pulawy.pl

KOMPOST, PREPARATY Z ALG

Kompost nie wymaga czasu na rozłożenie, bo to już jest materia rozłożona i gotowa do sadzenia, więc terminy jego stosowania są dowolne. Rozkłada się go wiosną lub jesienią (5 kg/m2), ale można robić to częściej, na przykład co miesiąc, bo nie grozi przenawożeniem.

b_448_298_16777215_00_images_gleb2.jpg

Kompost uzyskany przy intensywnym współudziale dżdżownic nosi nazwę biohumusu (inna nazwa wernikompost). Uzyskuje się go z odchodów dżdżownic, które są hodowane w betonowych korytach, wypełnionych przefermentowanym obornikiem. W zależności od materiału organicznego, jaki zostanie poddany dżdżownicom, uzyskuje się preparaty o różnej zawartości składników pokarmowych. Dzięki temu powstają nawozy dla różnych grup roślin, nawet doniczkowych. Taki nawóz do sprzedaży zostaje przygotowany w formie płynnej. Cechuje się on szczególnie korzystnymi właściwościami w porównaniu
z kompostem otrzymywanym metodami tradycyjnymi. Biohumus zawiera w dużych ilościach enzymy
i mikroorganizmy, związane z metabolizmem dżdżownic. Wprowadzenie takiego kompostu do gleby pobudza jej życie biologiczne. Ponadto neutralizuje pH gleby, poprawia dostępność składników pokarmowych i wody dla roślin, wzbogacają glebę w substancje organiczne i mineralne, zwiększa przekształcanie składników pokarmowych (NPK i mikroelementów) do form dostępnych dla roślin, stymulują enzymy roślin i zwiększają ich produkcję, stymuluje wzrost i namnażanie pożytecznych mikroorganizmów glebowych (m.in. Azotobacter i Nitrosomonas), zwiększa naturalną odporność roślin na choroby i szkodniki, zwiększa pojemność wodną gleby a przez to zmniejsza zagrożenie suszą. Biohumus pomaga również odbudować mikroflorę po przedawkowaniu nawozów mineralnych oraz łagodzi stresy przy przesadzaniu roślin.

b_485_323_16777215_00_images_gleb3.jpg

Kompostować można również opadłe liście i skoszoną trawę. Liście z drzew należy systematycznie zbierać kosiarką. Jest to lepszy sposób niż grabienie, ponieważ podczas zbierania do kosza ulegają znacznemu rozdrobnieniu, a tym samym szybciej się rozłożą. Należy pamiętać aby nie zgrabiać liści porażonych przez choroby grzybowe ponieważ wprowadzimy je do gleby ponownie. Takie liście powinny być spalone. Popiół może być dodany do kompostu. Skoszona trawa (najlepiej bez nawozów) może zostać rozsypana cienką (3cm) warstwą po glebie i lekko przekopana. 

Dobrym źródłem kwasów humusowych są nawozy organiczno-mineralne oparte na leonardytach. Jest to kopalina będąca formą pośrednią między torfem, a węglem brunatnym Przykładem nawozu opartego na leonardytach jest m. in. Rosahumus. Jeden kilogram tego preparatu zawiera tyle kwasów humusowych, co aż 30 ton obornika. Nawóz ten dobrze rozpuszcza się w wodzie, a stosuje się go podlewając lub opryskując glebę. Robi się to wczesną wiosną, zanim ruszy wegetacja. Zabieg ten można powtórzyć latem
i pod koniec sezonu. Innymi nawozami organicznymi stosowanymi w rolnictwie ekologicznym są również: STAGRO HUMUS, NATURA, HUMVIT-BIO SYPKI, ECOVIGOR AA, Fertil, AlgaPlant, BOILSA, czy nawozy mineralne mikroelementowe np.: EKOSOL, EKOFLORA.

NAWOZY ZIELONE

Rośliny na nawóz zielony szybko rosną i pokrywają glebę, eliminują chwasty, poprawiają strukturę gleby, zapobiegając dodatkowo erozji. Dobrze jest wykorzystać rośliny z grupy strączkowych, które mają zdolność wiązania azotu z powietrza do korzeni i dodatkowo wzbogacają glebę w ten pierwiastek.

Wysiewamy je późnym latem lub wczesną jesienią (niektóre wiosną), aby szybko wzeszły, kiedy jeszcze jest dość ciepło. Rośliny na nawóz zielony tuż przed kwitnieniem ścina się i przekopuje z wierzchnią warstwą gleby, tak aby do rozkładającej się masy docierało powietrze, co sprzyja tworzeniu się próchnicy. Ważną rolę odgrywają korzenie roślin – wrastając głęboko w podłoże, rozluźniają gleby ciężkie, a wiążą piaszczyste, poza tym wydobywają z głębszych warstw przeniesione wraz z wodą substancje odżywcze. Korzenie roślin pobierają składniki pokarmowe nie tylko w formie nieorganicznej (jonowej), ale również szeroką gamę związków organicznych (m.in. witaminy, enzymy, antybiotyki, substancje huminowe). Rozkładając się, dostarczają próchnicy. Na gleby ciężkie nadają się: facelia, lucerna, łubin niebieski, peluszka, nostrzyk biały, bobik. Na gleby lekkie lepsze są: gorczyca, łubin żółty, owies, seradela, wyka siewna.

PREPARATY Z ALG

           Nawozy wytwarzane z alg morskich to produkty pomagające uzyskać wysokie plony dobrej jakości, odżywiają rośliny oraz zawierają składniki stymulujące rozwój roślin.

           Nawozy bioaktywne z dodatkiem substancji z alg morskich są innowacyjną technologią nawożenia uruchamiającą maksymalny potencjał plonotwórczy roślin uprawnych. Ich użycie wpływa korzystnie na jakość i wysokość plonów przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa produkowanej żywności.

Obecnie na rynku jest coraz więcej nawozów zwierających dodatek ekstraktu z alg morskich. Nawozami opartymi na glonach morskich, stosowanymi przy nawożeniu w gospodarstwach certyfikowanych są: BIO ALGEN S90, LABIMAR 10 S, ALGA 600 jako ekstrakt alg brunatnic, AlgaminoPlant, AlgaPlant oraz BioAlga.

Kwasowość gleby

Dla prawidłowej uprawy roślin ważna jest odpowiednia kwasowość gleby.

Większość roślin najlepiej rośnie w glebie o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym oznaczanym jako pH 6,0-7,0. W glebie zbyt kwaśnej powstają związki chemiczne niedostępne dla roślin, a pożyteczne mikroorganizmy giną.

Do określenia kwasowości gleby wystarczy kwasomierz polowy lub elektroniczny dostępne w sklepach ogrodniczych. Można również oddać próbki ziemi do analizy w stacji chemiczno-rolniczej. Bada się tam odczyn i zasobność gleby w azot, fosfor, potas i pierwiastki śladowe, w tym wapń, cynk, żelazo, mangan, miedź, bor i magnez. Brak azotu uzupełniamy np. obornikiem i nawozami zielonymi, brak fosforu- mączką kostną, a potasu- popiołem z drewna (najlepiej jesionowego).

Jeżeli się okaże, że gleba jest zbyt kwaśna, należy wczesną wiosną lub jesienią rozsiać nawóz wapniowy, na przykład kredę mieloną lub dolomit, i wymieszać go z wierzchnią warstwą podłoża.