bip_logo

HOTEL PODR Boguchwała

Przydatne linki

podrtv1

YouTube
Rachunkowość rolna w systemie PL FADN w woj. podkarpackim PDF Drukuj

Rachunkowość FADN - jest to Sieć Danych Rachunkowości Gospodarstw Rolnych (skrót od nazwy w jęz. angielskim: Farm Accountancy Data Network). Obowiązek stworzenia takiej sieci gospodarstw został nałożony na każde państwo Unii Europejskiej i jest niezbędnym narzędziem używanym do kreowania Wspólnej Polityki Rolnej. Funkcjonowanie FADN regulują przepisy prawne Wspólnoty. W rozporządzeniu Komisji Europejskiej zostały określone zasady funkcjonowania systemu rachunkowości, między innymi:

-  rolnik dobrowolnie uczestniczy w systemie FADN,
-  dane z gospodarstw rolniczych dostarczane do komisji są traktowane jako ściśle tajne,
-  danych nie można wykorzystywać do celów podatkowych, a tylko dla potrzeb  FADN.

Głównym celem FADN jest zbieranie danych rachunkowych z gospodarstw rolnych służących do:

- corocznego określania dochodów gospodarstw rolnych, funkcjonujących na terenie Wspólnoty,
- analizy działalności rolniczej,
- oceny skutków projektowanych zmian, dotyczących rolnictwa Wspólnoty.

Rachunkowość  PL FADN spełnia  jeszcze pośrednie  cele dostarczając danych dla:

- ośrodków decyzyjnych władz RP, które służą do negocjowania na forum   Komisji Europejskiej narodowych programów wsparcia rolnictwa,
- organizacji przedstawicielskich rolników, które są konieczne do negocjowania  z  władzami RP warunków funkcjonowania gospodarstw rolnych,
- środowiska naukowo – badawczego,
- pracowników zajmujących się udzielaniem porad dla rolników,
- rolników uczestniczących w PL FADN.

Ustawowy obowiązek dostarczania danych rachunkowych z reprezentatywnej próby gospodarstw rolnych do Sieci Danych Rachunkowych - FADN zapisany jest w Ustawie o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych gospodarstw rolnych z 29 listopada 2000 r. z późniejszymi zmianami (Dz. U. Nr 3 z 2001 r. poz. 20), która weszła w życie z dniem uzyskania przez Polskę statusu członka UE tj. 1 maja 2004 r.

Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Boguchwale od 2004 roku do chwili obecnej współpracuje z Instytutem Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej-Państwowym Instytutem Badawczym w zakresie zbierania i wykorzystywania danych rachunkowych z gospodarstw rolnych - Polski FADN .

W 2014 roku na terenie woj. podkarpackiego rachunkowość rolna PL FADN prowadzona  jest w 270  gospodarstwach  sklasyfikowanych wg typologii obowiązującej w UE,

W Unii Europejskiej gospodarstwami rolnymi są te, których powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi co najmniej 1 hektar, a także te (mniejsze niż 1 ha), które dostarczają na rynek odpowiednią część swojej produkcji – każdy kraj członkowski UE na podstawie badań struktury gospodarstw wyznacza własną graniczną wielkość produkcji, po przekroczeniu której gospodarstwo zaliczane jest do grupy gospodarstw rolnych.

Gospodarstwa rolne funkcjonujące na terenie Wspólnoty klasyfikowane są najczęściej według dwóch kryteriów:

-   wielkości ekonomicznej,
-   typu rolniczego.

Klasyfikacja gospodarstw wg parametrów ekonomicznych związana jest z określeniem dla danego gospodarstwa wielkości nadwyżki bezpośredniej. Nadwyżka bezpośrednia z danej działalności (uprawy lub zwierzęcia) to roczna wartość produkcji uzyskanej z jednego hektara lub od jednego zwierzęcia pomniejszona o koszty bezpośrednie poniesione na wytworzenie tej produkcji. Koszty bezpośrednie to takie, które bez żadnej wątpliwości można zaliczyć do określonej działalności, ich wielkość ma proporcjonalny związek ze skalą produkcji i mają bezpośredni wpływ na wielkość (wartość) produkcji. W polu obserwacji FADN są gospodarstwa towarowe. Są to gospodarstwa, które wytwarzają w danym regionie i kraju co najmniej 90 % wartości standardowej nadwyżki bezpośredniej (SGM).

Standardowa nadwyżka bezpośrednia jest różnicą pomiędzy wartością produkcji danej działalności rolnej nad wartością kosztów bezpośrednich, w przeciętnych dla danego regionu warunkach produkcji. Do obliczeń przyjmowane są średnie z 3 lat odpowiedniego okresu, na podstawie uśrednionych danych rocznych z danego regionu w celu wyeliminowania wpływu zmian w produkcji np. cenowych, stąd pojęcie nadwyżki bezpośredniej w konkretnym gospodarstwie zostało uzupełnione terminem „standardowa”. Nadwyżki są obliczane dla każdego regionu statystycznego i dla każdej prowadzonej działalności w odniesieniu do 1 ha uprawy określonej rośliny lub jednej sztuki zwierząt. Wartość standardowej nadwyżki bezpośredniej jest aktualizowana co 2 lata dla uwzględnienia zmian poziomu cen i wydajności produkcyjnej.

Wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego jest określana sumą standardowych nadwyżek bezpośrednich (SGM) wszystkich działalności występujących w gospodarstwie rolnym. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa wyrażana jest w Europejskich Jednostkach Wielkości (ESU), wartość tej jednostki wynosi 1200 EUR. Na podstawie obliczonych wielkości ekonomicznych wyrażonych w ESU, dane gospodarstwo rolne może być zaliczone do jednej z dziewięciu klas wielkości. W  Polsce wyznaczono próg wielkości minimalnej  gospodarstwa rolnego na poziomie 2 Europejskich Jednostek Wielkości ( 2 ESU).

Typ gospodarstwa rolniczego jest drugim kryterium stosowanym w klasyfikacji gospodarstw rolnych i jest określany na podstawie udziału poszczególnych działalności w tworzeniu ogólnej wartości standardowej nadwyżki bezpośredniej (SGM) w gospodarstwie. Gospodarstwa, w których żadna z działalności nie przekracza 1/3 SGM są określane jako „mieszane”, te w których udział dwóch działalności zawiera się w przedziale od 1/3 do 2/3 SGM noszą miano „dwukierunkowych”, natomiast te w których udział jednej działalności przekracza 2/3 SGM, nazywane są „specjalistycznymi”. Typ rolniczy gospodarstwa, wyznaczony wg tego kryterium, odzwierciedla jego system produkcji. W zależności od stopnia dokładności, typy gospodarstw mogą być klasyfikowane w sposób jeszcze bardziej szczegółowy.

Wielkość ekonomiczna gospodarstwa i jego typ rolniczy stanowią standardowe kryteria grupowania przy tworzeniu raportów opisujących działalność gospodarstw rolnych funkcjonujących na obszarze Unii Europejskiej.      Prowadzenie książek rachunkowości PL FADN w  gospodarstwach rolnych to nie tylko podstawa do kreowania Wspólnej Polityki Rolnej, ale przede wszystkim bezpośrednie narzędzie informacyjne dla rolnika, wspomagające podejmowanie decyzji w swoich gospodarstwach. Do bezpośrednich korzyści odnoszonych przez rolnika prowadzącego rachunkowość można zaliczyć również wdrożenie nawyku systematycznego i celowego gromadzenia dokumentów finansowych gospodarstwa. Ta umiejętność może okazać się bardzo przydatna przy zarządzaniu finansami gospodarstwa, np. przy rozliczaniu podatku VAT na zasadach ogólnych, opracowywaniu analiz ekonomicznych gospodarstwa przy pozyskiwaniu funduszy (dotacje, kredyty preferencyjne) na inwestycje w gospodarstwie.

 

opracowała:  Ewa Nęczyńska, tel. 017 8701 550

Zmieniony: wtorek, 11 lutego 2014 14:08