Dobroczynek gruszowy – mały drapieżnik o wielkiej skuteczności

Dobroczynek gruszowy to pożyteczny roztocz z rodziny drapieżnych roztoczy, który odżywia się szkodnikami żerującymi na liściach i owocach m.in. drzew owocowych. Jego zdolności do polowania na różne stadia rozwojowe szkodników jak jaja, larwy i osobniki dorosłe czynią go bardzo efektywnym w ochronie upraw. Jedna samica dobroczynka w ciągu dnia jest w stanie wyssać od kilku do kilkunastu dorosłych przędziorków lub nawet 300 szpecieli. Szkodniki te powodują osłabienie roślin, przebarwienia liści, deformacje owoców oraz znaczne obniżenie plonów.  Drapieżne są zarówno osobniki dorosłe, jak i larwy dobroczynka, co dodatkowo zwiększa skuteczność jego działania.

Dzięki współpracy z firmą Biocont Polska pod koniec lutego zawiesiliśmy opaski z dobroczynkiem, wspierając w ten sposób biologiczną ochronę naszych drzew.

Dobroczynek gruszowy ma dużą elastyczność w doborze pokarmu. Gdy brakuje głównych ofiar, potrafi przetrwać, odżywiając się pyłkiem kwiatowym, strzępkami grzybni czy spadzią. Dzięki temu może trwale zasiedlać sady, zapewniając stałą ochronę nawet w okresach niskiego nasilenia szkodników. W odpowiednich warunkach aplikacja jest jednorazowa, a skuteczność działania roztocza wieloletnia.

Wprowadzenie dobroczynka gruszowego przynosi sadownikom wymierne korzyści ekonomiczne i ekologiczne:

• Oszczędność na środkach chemicznych, co redukuje koszty produkcji owoców.
• Lepsza jakość owoców, wolnych od pozostałości pestycydów.
• Spełnienie wymagań konsumentów poszukujących ekologicznych produktów.
• Poprawa zdrowia drzew owocowych i stabilność ekosystemu sadu.

Dobroczynek gruszowy to naturalny element ekosystemu sadu. W przeciwieństwie do chemicznych środków ochrony roślin nie szkodzi środowisku, a wręcz wspiera bioróżnorodność. Jego obecność sprzyja zachowaniu równowagi biologicznej w sadzie, dzięki czemu ryzyko gwałtownych wybuchów populacji szkodników jest znacznie mniejsze.

Jak wprowadzać i wspierać dobroczynka gruszowego w sadzie?

• Dobroczynek jest dostępny w postaci filcowych opasek zawierających żywe osobniki.
• Opaski należy założyć na rośliny na przełomie lutego/marca, tak aby populacja dobroczynka zdążyła się rozwinąć przed pojawieniem się szkodników.
• W młodych lub intensywnych sadach najlepsze efekty osiągniemy zakładając jedną opaskę na jedno drzewo. W starszych sadach z większymi drzewami: 2-3 paski na drzewo, ściśle przylegając do kory. Na winorośli opaski zakładamy na co drugiej roślinie. 

Wybierając środki do ochrony sadu powinniśmy tak planować ochronę aby nie zniszczyć populacji dobroczynka gruszowca. W tym celu:

• • Rezygnujemy ze stosowania szczególnie szkodliwych dla dobroczynka pyretroidów, także w okresie wczesnowiosennym. Po przezimowaniu, samice dobroczynka stają się aktywne już w okresie pękania pąków kwiatowych, a po kwitnieniu jabłoni składają pierwsze jaja na dolnej stronie liści.
  • Przed podjęciem decyzji o zwalczaniu przędziorków i pordzewiaczy, warto wykonywać lustracje w sadzie na obecność tych szkodników. Zwykle nie występują one we wszystkich kwaterach, w związku czym, jeśli zaistnieje konieczność ich zwalczania, to ewentualny negatywny wpływ akarycydów (preparaty wykorzystywane do zwalczania roztoczy)  na dobroczynka nie będzie obejmować całego sadu. Pamiętajmy, że akarycydy  stosowane do zwalczania przędziorków są także szkodliwe dla dobroczynka gruszowca!
  • W roku introdukcji dobroczynka gruszowego stosujemy selektywne lub przynajmniej częściowo selektywne środki ochrony roślin.
  • Ograniczając stosowanie nieselektywnych pestycydów możemy spodziewać się, że w ciągu 2 lat po introdukcji dobroczynka w sadzie, powstanie stabilna populacja tego pożytecznego drapieżcy, która utrzyma liczebność przędziorków poniżej progu ekonomicznego zagrożenia.

Dobroczynek gruszowy to mały, ale niezwykle skuteczny sprzymierzeniec sadownika. Dzięki swojej żarłoczności, zdolności do adaptacji i długotrwałemu działaniu stanowi fundament biologicznej ochrony sadów. Wprowadzenie dobroczynka do sadów to inwestycja, która zwraca się w postaci zdrowszych drzew, lepszych owoców i mniejszej ingerencji chemicznej.

Magdalena Janas-Seńków

PODR Boguchwała