Formy wsparcia rolnictwa ekologicznego a konkurencyjność małych gospodarstw

Jedną z najważniejszych form wsparcia jest interwencja oznaczona jako I 10.5 – „Rozwój małych gospodarstw”. Jej celem jest poprawa efektywności gospodarstw rolnych poprzez inwestycje w rozwój i modernizację, które sprzyjają zwiększeniu orientacji rynkowej
i wzrostowi sprzedaży produktów rolnych.

Jakie wsparcie finansowe można otrzymać?

Pomoc finansowa przyznawana jest w formie płatności ryczałtowej do wysokości:

• 120 tys. zł – dla gospodarstw prowadzących wyłącznie produkcję ekologiczną zgodnie
  z rozporządzeniem 2018/848,
• 100 tys. zł – gdy tylko część gospodarstwa objęta jest systemem rolnictwa ekologicznego.

Wypłata następuje w dwóch ratach: pierwsza to 80% kwoty (96 tys. zł lub 80 tys. zł), a druga – pozostałe 20% (24 tys. zł lub 20 tys. zł). Warto podkreślić, że wsparcie stanowi 85% kosztów kwalifikowalnych, co oznacza, że inwestycja musi mieć minimalną wartość netto około 141 tys. zł, aby otrzymać pełną kwotę 120 tys. zł.

Na co można przeznaczyć środki?

Wsparcie obejmuje inwestycje materialne i niematerialne, które służą prowadzeniu produkcji rolnej, w tym ekologicznej oraz przygotowaniu do sprzedaży produktów rolnych.
Do najważniejszych kategorii należą:

• inwestycje budowlane,
• wyposażenie budynków i budowli,
• zakup nowych maszyn, urządzeń i sprzętu (w tym komputerowego),
• wartości niematerialne i prawne.

Inwestycje muszą być kompletne, zdatne do użytkowania oraz mieć okres ekonomicznej użyteczności dłuższy niż rok. Wsparcie może uwzględniać również koszty ogólne związane
z operacją.

Jakie są warunki przyznania pomocy?

Operacja musi spełniać szereg kryteriów w celu otrzymania wsparcia m.in.:

• obejmować inwestycje bezpośrednio związane z obszarami wsparcia,
• nie powodować wzrostu produkcji bez rynku zbytu,
• być racjonalnie dostosowana do zasobów i planów rozwoju gospodarstwa,
• spełniać wymogi prawa dotyczące realizacji inwestycji.

Ponadto, realizacja inwestycji powinna przyczynić się do wzrostu wartości sprzedaży brutto produktów rolnych o co najmniej 30% względem przychodu bazowego, przy czym minimalny przychód roczny musi wynosić co najmniej 43 200 zł (dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego na początku naboru w 2023 roku). W przypadku gospodarstw ekologicznych starających się o kwotę 120 tys. zł, przychód ten musi pochodzić wyłącznie ze sprzedaży produktów ekologicznych.

Kto może ubiegać się o wsparcie?

Pomoc skierowana jest do rolników:

• posiadających gospodarstwo o powierzchni UR (użytków rolnych) do 300 ha,
• zakwalifikowanych jako małe gospodarstwo (wielkość ekonomiczna poniżej 25 tys. euro),
• prowadzących działalność rolniczą z przychodem ze sprzedaży produktów rolnych nie mniejszym niż 5 tys. zł w ostatnich 12 miesiącach przed złożeniem wniosku.
  W przypadku ubiegania się o kwotę 120 tys. zł, przychód ten musi pochodzić ze sprzedaży produktów ekologicznych.

Pomoc jest przyznawana po uzyskaniu co najmniej 3 punktów, które można zdobyć za .:

• produkcję ekologiczną (4 punkty, jeśli co najmniej 50% UR jest objęte systemem),
• udział w unijnym systemie jakości innym niż ekologia (2 punkty),
• udział w krajowym systemie jakości uznanym przez Ministra RiRW  (1 punkt),
• uczestnictwo w zorganizowanych formach współpracy (3 punkty),
• lokalizację na obszarach górskich lub o specyficznych strefa II (1 punkt),
• udział w szkoleniach związanych z operacją (2 punkty),
• prowadzenie produkcji zwierzęcej (2 punkty),
• inwestycje budowlane o wartości co najmniej 50% wnioskowanej kwoty (3 punkty).

Kiedy można ubiegać się o wsparcie?

Wnioski o przyznanie pomocy można składać od 1 października do 28 listopada 2025 roku.

Jeśli prowadzisz małe gospodarstwo ekologiczne i planujesz inwestycje zwiększające sprzedaż i rozwój, warto skorzystać z tej formy wsparcia – to realna szansa na rozwój i modernizację Twojego gospodarstwa w zgodzie z ekologicznymi standardami. Szczegółowe informacje
i pomoc w opracowaniu dokumentacji uzyskasz kontaktując się z pracownikami Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego.

Opracowała: Monika Bućko

Dział Rolnictwa Ekologicznego i Ochrony Środowiska