close up fresh cauliflower 23 2147916281

Produkcja kalafiora w Polsce i na świecie zyskuje na znaczeniu. Kalafior, dzięki umiarkowanym wymaganiom siedliskowym nie przysparza problemów w uprawie. Przez wzgląd na rosnące zainteresowanie zdrowym trybem życia, stanowi pożądany produkt zarówno na rynku świeżych warzyw, jak i w postaci mrożonek. Wzrost zainteresowania kalafiorem sprawia, że staje się on towarem konkurencyjnym na rynku polskich warzyw.


Zmechanizowanie produkcji warzyw kapustnych sprawiło, że uprawa kalafiora nie jest już tak czaso- i pracochłonna, co pozwoliło na zwiększenie areału upraw w gospodarstwach wyspecjalizowanych w tym kierunku. Możliwość uprawy warzyw na znacznym areale poprawiło zaś pozycję gospodarstw jako kontrahentów dla dużych przedsiębiorstw przetwórczych. W efekcie gospodarstwa dysponujące odpowiednim areałem, sprzętem i doświadczeniem, zawierają umowy kontraktacyjne na dostawy większych partii bardziej jednorodnego surowca o pożądanej jakości, dzięki czemu mogą prowadzić opłacalną produkcję i zwiększać swoją dochodowość.


W powiecie leżajskim na zainteresowanie uprawą kalafiora mają wpływ nie tylko warunki siedliskowo klimatyczne, ale przede wszystkim istnienie dużego odbiorcy surowca jakim jest Zakład Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego HORTINO w Leżajsku (właściciela marki POLTINO). Istnienie dużego zakładu na tym terenie, zapewnia rolnikom bezpieczeństwo zbycia wyprodukowanego surowca, po stabilnej cenie zakontraktowanej w umowie z zakładem.


Podstawową cechą kalafiorów przeznaczonych do przetwórstwa, z punktu widzenia producenta, jest ich waga, natomiast dla przetwórstwa bardzo ważna jest stabilność dostaw. Dlatego producenci mrożonek potrzebują odmian wiernie plonujących, na których mogą oprzeć ciągłość zaopatrzenia w surowiec.


Jedną z takich polecanych odmian kalafiora uprawianą na tym terenie do przetwórstwa jest odmiana David. Odmiana ta polecana jest dostawcom na główną część kampanii jesiennej lub zbiory październikowe. Przy uprawie Davida nie ma problemu z dorastaniem róż nawet późną jesienią, kiedy dzień jest krótki, a temperatury coraz niższe. David ma duży potencjał plonotwórczy, dzięki tej odmianie zakład ma pewność dostaw październikowych, a producenci uzyskanie satysfakcjonujących zbiorów.


Przydatność kalafiora Dawid F1, do różyczkowania mechanicznego z przeznaczeniem dla przemysłu do zamrażalnictwa, została oceniona w prowadzonej w tym roku, demonstracji w gospodarstwie na terenie powiatu leżajskiego.


Do uprawy jesiennej w gospodarstwie wprowadzono odmianę kalafiora Dawid F1 (oferta firmy Syngenta). Odmiana przeznaczona do przetwórstwa o 90-dniowym okresie wegetacji, o wysokiej sile wzrostu, wytwarzająca wysokiej jakości duże, zwarte, twarde i śnieżnobiałe róże, łatwe do różyczkowania mechanicznego oraz odporne na uszkodzenia mechaniczne. Polecana do uprawy w warunkach klimatycznych południowo-wschodniej Polski na zbiór jesienny.

Demonstrację prowadzono w gospodarstwie, które kilkanaście lat zajmuje się uprawą warzyw (kalafior, brokuł, groch cukrowy) z przeznaczeniem do przetwórstwa w miejscowym zakładzie, głównie do produkcji mrożonek.

  • Charakterystyka stanowiska. Pod uprawę kalafiora przeznaczono stanowisko po kukurydzy. W gospodarstwie, kalafior uprawia się na glebach w dobrej kulturze, żyznych, próchnicznych, o wysokiej pojemności wodnej i optymalnym odczynie. Klasa bonitacyjna stanowiska IVa i IVb. W roku poprzedzającym uprawę warzyw wykonano analizę gleby: pH 6,5. Zasobność w składniki pokarmowe: P205 – średnia K2O – średnia, MgO – niska.
  • Zabiegi uprawowe. Jesienią ubiegłego roku, na ściernisku po zbiorze kukurydzy, wykonano zabieg agregatem talerzowym, a następnie orkę zimową. W okresie wiosennym, w marcu 2020 r. zastosowano wapno węglanowe w ilości 6 t/ha. Do momentu sadzenia stanowisko było kilkakrotnie odchwaszczane agregatem uprawowym. W III dekadzie czerwca wykonano nasadzenia sadzarką karuzelową, gotową rozsadą, dostarczoną od Grupy Producentów Rozsad Krasoń. Obsada na stanowisku wynosiła 27 500 szt. sadzonek/ha. Po przyjęciu rozsady na plantacji wykonano pielnikowanie międzyrzędzi z pogłównym dozowaniem nawozów.
  • Nawożenie. Kalafior należy do warzyw kapustnych o największych potrzebach pokarmowych, wynikających z szybkiego wzrostu roślin w krótkim okresie czasu. Plantator, ustalając dawkę nawozu brał pod uwagę potrzeby pokarmowe roślin, oczekiwany plon, rodzaj gleby, jej zasobność w składniki pokarmowe oraz miejsce w płodozmianie. W związku z czym zastosowano: azot 195 kg/ha N, P205 – 77 kg/ha i K20 – 126 kg/ha oraz mikroelementy Mg, S, Br i Mo. Stosowano nawozy wieloskładnikowe, które podzielono w dawce przedsiewnie i pogłównie. Na plantacji stosowano nawożenie uzupełniające, w postaci nawożenia dolistnego. W postaci oprysku zastosowano nawozy z serii Kristalon i aminokwasy.
  • Ochrona plantacji. Zabiegi środkami ochrony roślin producent wykonywał w oparciu o obserwację plantacji i w momencie wystąpienia agrofaga (po przekroczeniu progu szkodliwości), podejmował decyzję o zastosowaniu odpowiedniego środka ochrony roślin dopuszczonego do takiego zastosowania w tej uprawie. Na plantacji po posadzeniu i przyjęciu rozsady wykonano zwalczanie jednorocznych chwastów jednoliściennych i dwuliściennych. W pierwszych dniach lipca na plantacji kalafiora zaczęły pojawiać się motyle tantnisia krzyżowiaczka (Plutella x ylostella), następnie po kilku dniach pojawiły się larwy, które w tym roku stanowiły jedno z najpoważniejszych zagrożeń w prowadzonej uprawie. Żerowanie larw może doprowadzić do uszkodzenia stożka wzrostu i wygryzania okienek na liściach zwłaszcza sercowych, co prowadzi do strat – brak zawiązywania się róż. Kolejnym szkodnikiem zagrażającym tej plantacji był bielinek kapustnik. Producent wykonał trzykrotne zabiegi insektycydem, trudnym do zwalczenia szkodnikiem okazały się w tym roku larwy tantnisia krzyżowiaczka. Na plantacji nie zaobserwowano pojawienia się chorób.
  • Warunki pogodowe. W okresie od posadzenia do momentu zawiązywania róż i rozpoczęcia zbiorów warunki pogodowe były dość optymalne. Po posadzeniu, koniec czerwca do końca lipca brak opadów deszczu, odnotowano słabe działanie insektycydów (zwłaszcza trudności ze zwalczeniem larw tantnisia krzyżowiaczka). W sierpniu pogoda sprzyjająca wzrostowi kalafiora, wystarczająca liczba opadów. Wrzesień również odznaczał się dość dobrym przebiegiem pogody, odnotowano odpowiednią liczbę opadów, temperatura sprzyjała zawiązywaniu i rozwojowi róż. Pogoda w październiku (temperatura i opady) nadal sprzyjająca rozwojowi róż kalafiora. W II dekadzie października odnotowano ulewne opady deszczu, które bardzo utrudniały zbiór, zwłaszcza wywóz zebranego plonu z pola.
  • Zbiór i przygotowanie surowca dla zakładu. Producent zajmuje się uprawą na podstawie umów kontraktacyjnych z zakładem przetwórstwa, gdzie dostarcza surowiec głównie przeznaczony do zamrażania. Zakład przetwórczy skupuje kalafior podzielony na różyczki przeznaczone do mrożenia. Zgodnie z podpisaną umową, dostawca surowca, musi spełnić określone wymogi co do jakości dostarczanego towaru. Zebrany kalafior poddaje się odpowiedniej kalibracji – różyczkowaniu. Na prawidłowy wygląd różyczki poza kalibracją składają się takie cechy, jak: nieuszkodzona powierzchnia różyczki, wolna od szkodników i śladów ich obecności oraz barwa biała do kremowej. Zbiory kalafiora na prowadzonej demonstracji rozpoczęły się w II połowie września i trwały do końca października. Kalafior najpierw wycinano ręcznie w polu, przyczepami dostarczano do gospodarstwa.

W gospodarstwie kontynuowano proces przygotowania różyczki kalafiorów poprzez wykorzystanie linii do różyczkowania. Na linii tej, róże kalafiorów są w pierwszym etapie pozbawiane głąba, a następnie podawane w zasięg pracy łamaczy, które rozdrabniają róże na drobne frakcje. W dalszym etapie różyczki przemieszczają się pasem transportowym, gdzie następuje ręczna korekta – zbyt duże różyczki są przycinane oraz odrzucane wadliwe.
W efekcie końcowym, skalibrowane różyczki, trafiają do skrzynek i są wywożone do zakładu.

cauliflower harvest hands woman 159938 68

Podsumowanie. W bieżącym okresie wegetacji odmiana kalafiora Dawid F1 potwierdziła przydatność do uprawy, na zbiór jesienny. Odmiana kalafiora Dawid F1 potwierdziła w uprawie cechy odmianowe określone przez producenta – Syngentę. Podczas tegorocznych zbiorów, w 90-dniowym okresie wegetacji, odmiana ta wytworzyła wysokiej jakości duże, zwarte, twarde i śnieżnobiałe róże, łatwe do różyczkowania mechanicznego, odporne na uszkodzenia mechaniczne podczas zbioru i transportu. Uzyskane różyczki kalafiora pozostały twarde, zwarte, o wyrównanym, grzybkowatym kształcie. Plantator kalafiora potwierdza znikomy odpad w postaci kruszcu podczas mechanicznego różyczkowania. Ponadto uprawiana odmiana była dość odporna na choroby grzybowe zwłaszcza jesienią oraz żółknięcie róż. Odmiana dała wysoki plon i dobrej jakości surowiec do zamrażalnictwa, oczekiwany przez odbiorcę Zakład przetwórstwa. Potwierdzenie powyższych cech, w prowadzonej uprawie kalafiora Dawid F1, zapewniło w tym roku uzyskanie wysokiej wydajności plonu handlowego dla rolnika, na poziomie ponad 20 t/ha.

Źródło:
Warzywa gruntowe - SYNGENTA 2020


Renata Mazurek
PZDR w Leżajsku