Podkarpaccy pszczelarze, przedstawiciele instytucji rolniczych i doradcy mieli możliwość bezpośredniego nawiązania kontaktu z francuskimi pszczelarzami i wytwórcami produktów opartych na miodzie, a także wymiany doświadczeń w zakresie prowadzenia nowatorskiej gospodarki pasiecznej.

Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Od 21 do 28 maja 2019 roku odbył się wyjazd studyjny 45-osobowej grupy do Francji, który został zorganizowany przez Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Boguchwale. Wiodącym tematem była „Nowatorska gospodarka pasieczna” na przykładzie aglomeracji Dijon we Francji.


Pierwsza wizyta została złożona w pasiece szkoleniowej Związku Pszczelarzy „Les amis des abeilles” w Plombière-les-Dijon. Związek ten zrzesza około 150 pszczelarzy z regionu.
Grupa została podjęta przez prezesa Związku pana Michel Cretin.

Praca w tej pasiece to pełny wolontariat, w większości są to emeryci, którzy pasjonują się pszczelarstwem, mają duże doświadczenie w pasiecznictwie i szkolą nowych adeptów pszczelarstwa. Jak mówi prezes - chcą jak najbardziej rozpropagować pszczelarstwo na terenie Burgundii, która słynie przede wszystkim z wina. Nowi członkowie na zachętę dostają odkład i ul. Pod doświadczonym kierownictwem zaczynają zajmować się pszczelarstwem, by po jakimś czasie, gdy już sami na tyle się rozwiną, aby samodzielnie prowadzić pasiekę, oddać ten pierwszy ul kolejnemu chętnemu chcącemu rozpocząć taką działalność.

Podczas wizyty grupa studyjna miała przyjemność degustować miód pochodzący z pasieki.

Kolejnym punktem programu była wizyta w fabryce pierników istniejącej od 1796 roku i muzeum „Mulot et Petit Jean”.

To jedna z niewielu francuskich firm, która może się poszczycić ponad dwoma wiekami istnienia. W przestrzeni muzealnej można było odkryć tajemnice robienia pierników.

„Mulot & Petit Jean” czyni innowacje priorytetem, jednocześnie zachowując rodowe gusta.
Produkcja zaczyna się jak dawniej od opracowania pasty macierzystej z mąki pszennej i miodu (miód stanowi 30% składu piernika). Piernik jest częścią dziedzictwa smakowego Dijon.

Fabryka jest podwykonawcą Firmy APIDIS i robi pierniki (pain d'epices) według przepisu założyciela APIDIS-u pana Perronneau.

Program drugiego dnia obejmował wizytę w pasiekach Związku Pszczelarzy „SAGE”, których głównym celem jest propagowanie wiedzy o owadach zapylających m.in. o pszczołach. Pan Jean-Pierre André wraz z koleżanką Michèle pokazywali grupie mini-pasiekę na cmentarzu w Marsannay-la Cote i mini-pasiekę w parku „Clos du Roy” potocznie nazywanym farmą szkolną.
Jako „mieszczuchy” chcą zaszczepić, zwłaszcza dzieciom, zainteresowanie pszczołami i miłość do nich.

„SAGE” ma porozumienie z urzędem miasta na mocy którego miasto użycza im terenu na którym stawiają ule. Oni w zamian prowadzą zajęcia z dziećmi i szkolenia. Pozyskiwanie miodu nie jest dla nich najważniejsze, chodzi im przede wszystkim o rozwój zapylaczy, propagowanie wiedzy i oswojenie ludzi z bliskością pszczół.

Związek oprócz tego przygotowuje różne animacje przy ulach, prowadzi wykłady w szkołach, spotyka się z dziećmi, aby ich edukować o tym czym jest pszczoła i jaka jest jej rola.

Ich pasieki to za każdym razem nie mniej niż trzy ule. Według nich miejsce zielone nie zawsze oznacza, że jest dobre, bo winnice są traktowane środkami chemicznymi. Dlatego próbują za każdym razem postawić ule, gdzie pszczoły najwyżej z trzech uli są w stanie znaleźć nektar w okolicy, nie musząc lecieć bardzo daleko. Ich zamiarem jest, aby wykorzystać małe tereny zielone i postawić tam małą liczbę uli tylko po to, aby pszczoły były obecne.


Ostatnim punktem programu była całodzienna wizyta w firmie rodzinnej APIDIS, która kultywuje dziedzictwo pszczelarskie w piątym już pokoleniu. Tradycje pszczelarskie sięgają korzeniami 1890 r. Specjalizuje się w produkcji, pakowaniu i wprowadzaniu na rynek miodu, produktów z ula i produktów miodopochodnych. Jej produkty są obecne w 29 krajach.
Jest jednym z największych producentów miodu we Francji, posiada około 4 000 uli (w tym 1000 uli nastawionych na produkcję ekologiczną), produkcja na poziomie 12 000 ton miodu rocznie.

O szczegółach funkcjonowania firmy opowiedzieli m.in. Marcin Paluch (absolwent Technikum Pszczelarskiego w Pszczelej Woli oraz Akademii Rolniczej w Lublinie) oraz Thomas Decombard-Perronneau, współwłaściciel i dyrektor generalny APIDIS.

Grupa zapoznała się z gospodarką pasieczną, która ma racjonalne wydanie w warunkach europejskich, działa na terenie południowej Francji, a także przewozi ule na tereny miododajne np. na pola lawendy.

Pszczelarze zwrócili uwagę przede wszystkim na logistykę stosowaną w działaniu i gospodarkę pasieczną nakierowaną na maksymalne pozyskiwanie miodu. Dużym zaskoczeniem była liczba osób, która obsługuje te 4 tys. rodzin pszczelich. To w porywach 5-6 osób, a na bieżąco tę pracę wykonuje cztery osoby, także średnio na 1 osobę przypada ok. 1000 rodzin pszczelich z obsługą, hodowlą i z pozyskaniem.

Uczestnicy wyjazdu zwiedzili również nowoczesny zakład dystrybucji miodu, linie pozyskiwania i konfekcjonowania. Zobaczyli również z bliska jak wygląda nowoczesne laboratorium do badania miodu i jak produkt zostaje przygotowany do sprzedaży. APIDIS ma sieć sprzedaży na terenie Francji oraz prowadzi sprzedaż wysyłkową. Tu grupa miała okazję zobaczyć Firmę o takiej skali eksportu i handlu, jakiej w Polsce jeszcze nie ma.

W ramach wyjazdu studyjnego pan Marcin Fedorowicz, realizujący program „Pszczoły wracają do lasu”, w którym uczestniczy Nadleśnictwo Rymanów przedstawił założenia, efekty i plany związane ze zwiększeniem bioróżnorodności siedliskowej lasu poprzez stworzenie bazy pokarmowej dla pszczół. Ciekawy wykład wzbogacił prezentacją multimedialną.


Wyjazd studyjny służył nawiązaniu kontaktów ze związkami pszczelarzy z Francji. Efektem są listy intencyjne podpisane pomiędzy stronami, które mają posłużyć nawiązaniu dalszej współpracy.

Anna Bielańska

Piotr Błażejowski

PODR Boguchwała