Operacja realizowana przez Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Boguchwale ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego WPR 2023-2027 Schematu II Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W dniach 22–29.09.2025 roku Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Boguchwale zrealizował operację pn. „Odnawialne Źródła Energii – perspektywą rozwoju podkarpackiego rolnictwa”, polegającą na organizacji ośmiodniowego wyjazdu studyjnego na terenie Polski, Niemiec i Danii dla 45-osobowej grupy uczestników. Przedsięwzięcie zostało sfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego WPR na lata 2023–2027.
Celem wyjazdu było poszerzenie wiedzy oraz zaobserwowanie dobrych praktyk w zakresie innowacyjnych rozwiązań wpływających na zwiększenie dochodów i konkurencyjności gospodarstw rolnych, a także ochronę środowiska poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE). Dania jest jednym z liderów światowych w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
Podczas ośmiodniowego wyjazdu studyjnego odbyły się wizytacje podmiotów na terenie Polski, Niemiec i Danii , podczas których poruszane były następujące zagadnienia:
Jednym z elementów wyjazdu było seminarium tematyczne, obejmujące następujące zagadnienia:
Realizacja operacji pozwoliła na zaobserwowanie rozwiązań w zakresie produkcji energii odnawialnej oraz zrównoważonego zarządzania odpadami organicznymi. Wyjazd studyjny dotyczący funkcjonowania biogazowni stanowił doskonałą okazję do zdobycia wiedzy praktycznej i teoretycznej na temat produkcji biogazu, technologii wykorzystywanych w tym procesie, a także aspektów ekonomicznych, ekologicznych i prawnych.
Obecnie Polska, mimo że nie jest jeszcze liderem w tej dziedzinie w Europie, stawia na rozwój technologii biogazowych jako jeden ze sposobów poprawy efektywności energetycznej oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych. W związku z powyższym zaplanowano organizację wyjazdu studyjnego, w ramach którego możliwe było zaobserwowanie dobrych praktyk na terenie Polski, Niemiec oraz Danii. Był to doskonały zastrzyk wiedzy oraz możliwość porównania funkcjonujących rozwiązań w trzech krajach.
O wyborze Niemiec jako jednego z miejsc wizyty studyjnej zadecydował fakt, iż kraj ten stanowi istotną część europejskiego miksu energetycznego. Biogaz jest tam powszechnie wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i cieplnej, a Niemcy posiadają jedną z największych liczb biogazowni w Europie. Surowcem do produkcji biogazu są odpady organiczne, takie jak gnojowica, odpady rolnicze, odpady spożywcze i przemysłowe oraz resztki roślinne. Dzięki temu biogazownie przyczyniają się do zrównoważonego gospodarowania odpadami oraz redukcji emisji metanu powstającego na składowiskach.
Kolejnym krajem objętym wizytą studyjną była Dania, która jest jednym z liderów w Europie w zakresie rozwoju biogazowni i produkcji biogazu. W ciągu ostatnich dekad kraj ten znacząco rozwinął sektor biogazu, stawiając na zrównoważoną produkcję energii oraz efektywne wykorzystanie odpadów organicznych. Biogazownie stanowią kluczowy element strategii energetycznej Danii, której celem jest zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w gospodarce.
Operacja ta była inspiracją dla osób zainteresowanych zrównoważonym rozwojem, odnawialnymi źródłami energii oraz innowacjami w zakresie gospodarowania odpadami. W celu pogłębienia wiedzy na temat systemowych rozwiązań stosowanych w Polsce, Niemczech i Danii, program wyjazdu wzbogacono o spotkania z lokalnymi ekspertami oraz przedstawicielami administracji publicznej.
Program wyjazdu obejmował spotkania z ekspertami i przedstawicielami administracji, co zapewniło uczestnikom dostęp do praktycznej wiedzy oraz bezpośrednich przykładów wdrażania nowoczesnych rozwiązań z zakresu odnawialnych źródeł energii. Dania, jako jeden z europejskich liderów transformacji energetycznej, oferuje zaawansowane systemy, które stanowią wzorzec dla wielu państw, w tym Polski.
Rolnictwo duńskie intensywnie wykorzystuje biogazownie rolnicze, przetwarzające gnojowicę i odpady organiczne na energię oraz nawozy. Ponad 20% gazu w duńskiej sieci stanowi obecnie biogaz, a do 2030 roku planowane jest pełne przejście na odnawialne źródła energii. Biomasa, taka jak zrębki drzewne, słoma czy pellet, jest powszechnie wykorzystywana w lokalnym ciepłownictwie, w ramach wspólnych systemów opartych na OZE.
Rolnicy w Danii często pełnią rolę producentów energii – posiadają udziały w biogazowniach, farmach wiatrowych oraz spółdzielniach energetycznych. Wykorzystanie OZE pozwala im na obniżenie kosztów produkcji, zagospodarowanie odpadów (np. gnojowicy) oraz uzyskiwanie dodatkowych dochodów. Przykładem są gospodarstwa produkujące energię elektryczną i cieplną z biogazu, zasilające lokalne sieci oraz własne instalacje.
Kluczem sukcesu Danii jest współpraca pomiędzy państwem, samorządami, środowiskiem naukowym i rolnikami. System wsparcia finansowego, przejrzyste regulacje prawne oraz edukacja społeczeństwa sprawiły, że odnawialne źródła energii stały się integralną częścią duńskiej gospodarki i tożsamości.
Model ten może stanowić inspirację dla rozwoju województwa podkarpackiego, w szczególności w zakresie:
Wyjazd studyjny przyczynił się do podniesienia świadomości uczestników na temat odnawialnych źródeł energii oraz umożliwił wymianę wiedzy i doświadczeń w zakresie oceny wpływu biogazowni na środowisko, w tym emisji, gospodarki odpadami i obiegu zamkniętego.
Operacja pozwoliła na wymianę doświadczeń z duńskimi operatorami biogazowni, naukowcami oraz samorządowcami. Ponadto wpłynęła na podniesienie świadomości w zakresie strategii zarządzania odpadami i energią odnawialną oraz zainspirowała uczestników do wdrażania podobnych rozwiązań w warunkach polskich.
