RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA

Zgodnie z Konwencją o różnorodności biologicznej z 1992r. różnorodność biologiczna oznacza zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi. Dotyczy ona różnorodności w obrębie gatunku (różnorodność genetyczna), pomiędzy gatunkami i różnorodność ekosystemów..

Zagrożenia dla bioróżnorodności

• Zmiany siedlisk (urbanizacja, intensyfikacja rolnictwa)- niewłaściwe użytkowanie środowiska przez człowieka doprowadziło do degradacji gleby, wody i szaty roślinnej. Przekształcenia siedlisk na szeroką skalę wpływają niekorzystnie na świadczenia ekosystemów i bioróżnorodność.

• Globalne zmiany klimatu- na skutek zmian klimatycznych stwierdzono zmiany w: rozmieszczeniu gatunków, wielkości populacji, czasie trwania reprodukcji (skrócenie), przypadki migracji oraz zwiększenia częstotliwości gradacji szkodników i chorób-
• Gatunki inwazyjne- są to gatunek napływowy, pochodzący z innego ekosystemu, który rozprzestrzeniając się z udziałem człowieka lub naturalnie może szkodliwie wpływać na środowisko, ekonomię i ludzi, w tym doprowadzić do wyginięcia gatunków rodzimych ekosystemu. Są jednym z najpoważniejszych zagrożeń bioróżnorodności. Ich liczba zwiększa się w miarę postępu globalizacji.

• Nadmierna eksploatacja gatunków roślin i zwierząt- może dotyczyć pojedynczych gatunków oraz całych ekosystemów. Stanowi zagrożenie szczególnie dla morskich ryb i bezkręgowców, drzew, zwierząt łownych.

• Skażenia gleby, wód i atmosfery- zanieczyszczenie środowiska w wyniku: emisji gazów i pyłów do atmosfery, zrzutu ścieków, składowania odpadów, hałasu i promieniowania.

Źródłem zanieczyszczeń jest: transport (głównie samochodowy), przemysł, rolnictwo, gospodarstwa domowe, eksploatacja złóż oraz ropy naftowej.

Ochrona różnorodności biologicznej

Ze względu na jej ogromne znaczenie dla życia na Ziemi podejmowane są działania na rzecz trwałego zachowania wszystkich elementów różnorodności biologicznej;

Ochrona in situ –działania w miejscach naturalnego występowania

• ochrona, odtworzenie i zwiększenie obszaru środowisk, w których dany gatunek występuje;
• wprowadzenie (reintrodukcja) gatunku na tereny, w których już wyginął;
• ograniczenie eksploatacji gatunków, wydanie zakazów niszczenia, zabijania, poławiania itp.

Ochrona ex situ -poza miejscami naturalnego występowania bądź powstania

• przetrzymywania i rozmnażania gatunków poza jego naturalnym środowiskiem, jak hodowla w specjalnych fermach lub ogrodach botanicznych i zoologicznych;
• rozmnażanie przy doborze osobników do krzyżowania o jak najmniejszym spokrewnieniu;
• konserwowanie nasion i zarodków roślin w niskich temperaturach, tak by można było ich użyć do odtworzenia.

Światowy Plan Działań 2011-2020

W Planie Strategicznym określono ambitną wizję, misję i 20 celów szczegółowych, które Strony Konwencji powinny dostosować do swoich warunków i umieścić w krajowych strategiach różnorodności biologicznej.

Wizja:

W roku 2050 różnorodność biologiczna jest doceniona, zachowana i mądrze użytkowana, dostarczając m usługi ekosystemowi i utrzymując zdrową planetę oraz przynosząc znaczące korzyści dla wszystkich ludzi.

Misja:

Należy podjąć skuteczne i pilne działania na rzecz zatrzymania utraty różnorodności biologicznej w celu zapewnienia, że w roku 2020 ekosystemy są trwale zachowane i nadal dostarczają podstawowe usługi, zapewniając różnorodność form życia na planecie i wnosząc wkład w podnoszenie jakości życia i zwalczanie ubóstwa.

N poziomie UE instrumentem wdrażania globalnego Strategicznego Planu Ochrony

Bioróżnorodności Unijna Strategia Ochrony Bioróżnorodności obejmująca sześć komplementarnych celów głównych, takich jak:

– pełne wdrożenie prawa UE dot. ochrony przyrody by zapewnić lepszą ochronę bioróżnorodności;

–wdrożenie lepszej ochrony ekosystemów poprzez rozwój zielonej infrastruktury;

– wdrożenie zasad i praktyk zrównoważonego rolnictwa i leśnictwa;

– poprawę zagospodarowania zasobów ryb;

– ściślejszą kontrolę obcych gatunków inwazyjnych;

– większy wkład UE w zapobieganie procesom utraty bioróżnorodności w skali świata.

Natomiast w Polsce celem nadrzędnym „Program ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej” jest poprawa stanu różnorodności biologicznej i pełniejsze powiązanie jej ochrony z rozwojem społeczno-gospodarczym kraju.