Nowe rozwiązania prawne mają na celu w szczególności zwiększenie bezpieczeństwa publicznego poprzez ograniczenie dostępu do niebezpiecznych środków do fumigacji. Są odpowiedzią na przypadki zatruć, w tym śmiertelnych będących skutkiem niewłaściwego stosowania środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji. Zmiany przepisów ustawy o środkach ochrony roślin mają również na celu ograniczenie ryzyka w sprzedaży online.
CO POWINI WIEDZIEĆ PRZEDSIĘBIORCY SPRZEDAJĄCY ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN OSTATECZNYM NABYWCOM?
Środki ochrony roślin przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych mogą być zbywane wyłącznie osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje. Od 6 marca 2026 r. sprzedawca ma prawo do żądania okazania przez osobę dokonującą ich nabycia, oprócz zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków w zakresie kompetencji również dowód tożsamości. Możliwość sprawdzenia tożsamości nabywcy dotyczy sprzedaży wszystkich środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych, w tym przeznaczonych do fumigacji.
Środki ochrony roślin przeznaczone do fumigacji tzw. „fumiganty” zawierające substancje czynne, takie jak: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu mogą stwarzać szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska. Znowelizowane przepisy ustawy o środkach ochrony roślin istotnie zaostrzają zasady obrotu fumigantami zawierającymi ww. substancje czynne.
Nowe zasady obrotu fumigantami obejmują:
- Prowadzenie ewidencji nabywców fumigantów, zawierającej dane nabywcy, nazwę handlową zbytych środków ochrony roślin oraz ilość i datę zbycia tych środków ochrony roślin;
- Dokumentowanie sprzedaży fakturą, zawierającą dane nabywcy oraz ilość sprzedanych środków ochrony roślin;
- Sprzedaż fumigantów wyłącznie osobom, które ukończyły szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji, potwierdzone zaświadczeniem o ukończeniu tego szkolenia. Obowiązek posiadania przeszkolenia w zakresie fumigacji nie będzie dotyczył pracowników naukowych szkół wyższych lub instytutów badawczych, osób prowadzących szkolenia w zakresie środków ochrony roślin oraz osób posiadających zaświadczenie wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, potwierdzające posiadanie wymaganych uprawnień do ich zakupu;
- Nowe uprawnienia dla zbywających środki ochrony roślin do żądania okazania przez osobę dokonującą ich nabycia, oprócz zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków w zakresie kompetencji, również dowodu tożsamości;
- Wyłączenie z możliwości sprzedaży fumigantów w ramach umowy na odległość (przez internet).
W przypadku sprzedaży środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych (innych niż fumiganty) w wyniku zmiany przepisów ustawy o środkach ochrony roślin, od 6 marca 2026r. będzie możliwość sprzedaży tych środków również osobom:
- które posiadać będą pisemne upoważnienie do nabycia tych środków, udzielone przez osobę posiadającą aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin, po okazaniu dowodu tożsamości i kopii zaświadczenia posiadanego przeszkolenia przez osobę udzielającą upoważnienia,
- które posiadać będą zaświadczenie wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa potwierdzające posiadanie wymaganych uprawnień do ich zakupu.
W przypadku sprzedaży środków ochrony roślin na odległość (przez internet) w wyniku zmiany przepisów ustawy o środkach ochrony roślin, od 6 marca 2026 r.:
- Sprzedaż i oferowanie do sprzedaży środków ochrony roślin za pośrednictwem internetu (na odległość) będzie nadal możliwa z wyłączeniem środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji, zawierających substancje czynne: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu;
- W celu umożliwienia kupującym dokonania weryfikacji, czy sprzedający przez Internet jest podmiotem legalnie działającym, ustawodawca wprowadził zapis o konieczności umieszczania w ofercie sprzedaży środków ochrony roślin na odległość dodatkowych danych dotyczących oferenta, tj.: numeru wpisu do rejestru przedsiębiorców wprowadzających do obrotu środki ochrony roślin i kopii zaświadczenia o dokonaniu wpisu do tego rejestru;
- Jednocześnie podmiot sprzedający przez internet środki ochrony roślin przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych, w celu dokonania weryfikacji posiadania przez nabywającego, wymaganych prawem kompetencji (przeszkolenia), będzie obowiązany do żądania podania przez osobę dokonującą nabycia środków ochrony roślin, dodatkowych danych takich jak: imienia i nazwiska oraz szczegółowych danych dotyczących zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin lub zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia tych środków;
- Zbywane przez internet środki ochrony roślin, przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych nie będą mogły być dostarczane do skrzynek pocztowych, automatów do pocztowej obsługi klientów i do pomieszczeń, w których jest prowadzona sprzedaż żywności lub pasz, bezpośrednio lub przez podmiot trzeci.
Z pełnym tekstem ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1709), na mocy, której wprowadzono zmiany do ustawy o środkach ochrony roślin można się zapoznać na sejmowej stronie Internetowego Systemu Aktów Prawnych (https://isap.sejm.gov.pl/).
Natomiast ujednolicony tekst ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin jest również dostępny pod linkiem: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000455/U/D20130455Lj.pdf.
WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ROŚLIN I NASIENNICTWA W RZESZOWIE
