Realizacja zobowiązania Bioróżnorodność na gruntach ornych – WPR 2023-2027

Elementem zielonej architektury jest obowiązkowy system warunkowości.

Kolejnym elementem są dobrowolne dla rolników systemy na rzecz klimatu i środowiska, tzw. ekoschematy – zobowiązania roczne oraz prośrodowiskowe instrumenty wsparcia – wieloletnie zobowiązania prośrodowiskowe, realizowane w ramach II filara WPR.

       Wśród wieloletnich zobowiązań prośrodowiskowych mamy możliwość realizacji nowej interwencji Bioróżnorodność na gruntach ornych. W ramach tej interwencji jest możliwość skorzystania z wariantów, takich jak:

• Wieloletnie pasy kwietne;
• Ogródki bioróżnorodności.

Celem interwencji jest wzbogacenie bioróżnorodności i krajobrazu wiejskiego oraz zapewnienie miejsca bytowania oraz bazy pokarmowej dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających i ptaków krajobrazu rolniczego.

Interwencja polega na zakładaniu na gruntach ornych i utrzymaniu:

✓wieloletnich pasów kwietnych założonych z wykorzystaniem mieszanki zawierającej gatunki wymienione w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia,

✓ogródków bioróżnorodności założonych z roślin:

• gatunków lub odmian dotowanych w ramach wariantu 5.1 Uprawa rzadkich gatunków lub odmian roślin, lub

• gatunków zielarskich, lub

• gatunków warzywnych, lub

• gatunków, odmian, form lub genotypów uprawianych dawniej na terenie Polski, a współcześnie nieuprawianych, których materiał siewny został pozyskany z kolekcji banków genów.

W ramach wariantu Wieloletnie pasy kwietne wymogami jakie beneficjent musi spełnić są:

• wysiew mieszanek na gruntach ornych w formie pasów o szerokości od 3 do 9 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha, a następnie utrzymanie wieloletnich pasów kwietnych,
• mieszanka nasion zawiera co najmniej 10 gatunków określonych w rozporządzeniu oraz

powinna:

• zawierać co najmniej 6 gatunków wieloletnich,

• zawierać gatunki uprawne, gatunki dziko rosnące, w tym dziko rosnące wieloletnie i dwuletnie,

• nie zawierać gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych wskazanych w wykazie gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych,

• termin wysiewu mieszanki: od 1 kwietnia do 15 maja lub od 15 sierpnia do 31 października (w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania),
• koszenie 50% powierzchni pasa raz w roku w terminie od 1 września do 31 października; w dwóch kolejnych latach należy pozostawić nieskoszony inny fragment pasa,
• zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy),
• udział powierzchniowy roślin z gatunków z rodziny traw wynosi nie więcej niż 20%,
• w przypadku zakładania i utrzymywania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa kwietnego, odległość między położonymi najbliżej siebie punktami znajdującymi się na granicach tych pasów powinna wynosić co najmniej 50 m,
• obowiązek zachowania istniejących drzew i krzewów w obrębie pasa kwietnego,
• w obrębie pasa kwietnego zakazuje się:

- przeorywania,

- wypasu,

- stosowania nawozów mineralnych i naturalnych,

- stosowania osadów ściekowych,

- stosowania środków ochrony roślin,

- składowania obornika, siana, słomy lub odpadów,

- wykorzystywania pasów kwietnych jako dróg dojazdowych,

- pozostawiania maszyn i urządzeń rolniczych.

Stawka płatności wynosi 3 501 zł/ha pow. gruntu objętego zobowiązaniem, tj. pow. pasa kwietnego.

W ramach wariantu Ogródki bioróżnorodności obowiązują wymogi:

1) założenie i utrzymanie w okresie zobowiązania ogródka bioróżnorodności zawierającego co najmniej 20 gatunków roślin (w ramach jednego gatunku dopuszcza się uprawę kilku odmian lub form – populacji lub genotypów), przy czym:

a) przynajmniej jeden z uprawianych gatunków roślin to gatunek warzywny i jeden gatunek zielarski,

b) przynajmniej 3 z uprawianych gatunków lub odmian roślin to:

- odmiany regionalne lub amatorskie wpisane odmiany marginalne z gatunków roślin rolniczych wymienionych w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia lub do krajowego rejestru lub

- gatunki rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych wymienione w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia,

c) powierzchnia uprawy któregokolwiek z uprawianych gatunków lub odmian, nie może przekraczać 50% powierzchni ogródka bioróżnorodności,

✓ w kolejnych latach realizacji zobowiązania dopuszcza się zmianę składu gatunkowego lub liczby uprawianych gatunków, przy zachowaniu minimalnej liczby 20 gatunków lub dodanie nowych odmian lub form (populacji lub genotypów),

✓ zakaz stosowania herbicydów.

Stawka płatności – 2 342 zł/ha ogródka bioróżnorodności.

Oprac. na podst. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach PS dla WPR na lata 2023-2027:

Natalia Antoniewska

PODR Boguchwała